"Məndən sonra Əbu Bəkr və Ömərə itaət edin" hədisi

"Məndən sonra Əbu Bəkr və Ömərə itaət edin"

Bu hədis müxtəlif ravilərlə "Sünən İbn Macə", Müqəddimə: 27, "Sünən Tirmizi", Mənaqib babında nəql olunur. Digər kitablarda da var.

Tirmizi hədisə həsən səhih deyib. Albani də ondan geri qalmayıb.

Bu hədisi sənəd baxımından geniş şəkildə araşdırmağı təklid edirəm.

3662


حدثنا الحسن بن الصباح البزار حدثنا سفيان بن عيينة عن زائدة عن عبد الملك بن عمير عن ربعي عن حذيفة قال قال رسول الله اقتدوا باللذين من بعدي أبي بكر وعمر حدثنا أحمد بن منيع وغير واحد قالوا حدثنا سفيان بن عيينة عن عبد الملك بن عمير نحوه وكان سفيان بن عيينة يدلس في هذا الحديث فربما ذكره عن زائدة عن عبد الملك بن عمير وربما لم يذكر فيه عن زائدة قال أبو عيسى هذا حديث وفيه عن بن مسعود وروى سفيان الثوري هذا الحديث عن عبد الملك بن عمير عن مولى لربعي عن ربعي عن حذيفة عن النبي وقد روي هذا الحديث من غير هذا الوجه أيضا عن ربعي عن حذيفة عن النبي ورواه سالم الأنعمي كوفي عن ربعي بن حراش عن حذيفة


Sünən-i Tirmizi, Mənaqib babı, Əbu Bəkr və Ömərin həyatı, hədis 3662

yaxud BURDAN


Bu hədis bir neçə variantda, müxtəlif ravi zəncirləri ilə nəql edilmişdir. Nəzərə çarpan nöqtə budur ki, bu ravi zəncirində əsas fiqur Əbdüməlik bin Ümeyrdi.


Əbdülməlik bin Ümeyr hədis alimlərinə görə ədalətli birisidir, lakin hafizəsi zəifdir. Hətta tədlisdə (rəvayət etdiyi hədislərin qəbul olunması üçün sənəd və mətndə dəyişiklik etməkdə) günahlandırılır.


İbn Həcər Əsqəlani "Kitabu-tabakatil-müdəllisin" kitabında müdəllis raviləri 5 təbəqəy ayırmış, Əbdülməliki üçüncü mərtəbə, yəni çox tədlis edən müdəllislər siyahısında göstərmişdir.

Xüsusi qeyd: Tədlis etmək yalan söyləməyin qardaşıdır.

(İbn Kəsir əl-Bidayə vən Nihayə, 8/109)

Bundan əlavə Əbdülməlik bin Ümeyr bu hədisi gah birbaşa Ribidən, gah da onun köləsindən nəql edir.

Əslində Əbdülməlik bin Ümeyr ilə Ribi bin Hiraş arasında uçurum var. Sadəcə bu uçurumu "təmir etmək üçün" digər sənədlərdə araya Rabinin azad etdiyi kölə - Hilal girib.

Məhz bu kimi səbələrdən İbn Həzm ("əl-Fisal", 4/108) hədisi qəbul etmir. əl-Bəzzar, Əbu Hətim də onun kimi.


İbn Həcər görəsən hansı əsasla Hilalı məqbul hesab edib? Rical kitablarında, hər hansı başqa hədislərdə onun adına rast gələn varmı? Əgər varsa, bu mənim üçün çox yeni informasiya olacaq.

Əhməd bin Hənbəl: "Əbdülməlik bin Ümeyr zəif və çox səhv edən birisidir."

("Mizan əl-İtidal", c.2, s.660)

İnşallah davam edəcək...

Сообщение отредактировал master_ier: 08 февраля 2010 - 01:24

Məhz bu kimi səbələrdən İbn Həzm ("əl-Fisal", 4/108) hədisi qəbul etmir.

قال أبو محمد ولو أننا نستجيز التدليس والأمر الذي لو ظفر به خصومنا طاروا به فرحا أو أبلسوا أسفا لاحتججنا بما روي افتدوا باللذين من بعدي أبي بكر وعمر
قال أبو محمد ولكنه لم يصح ويعيذنا الله من الاحتجاج بما لا يصح


Səhv etmirəmsə burda İbn Həzm həmin hədisin qeyri-səhih olduğunu deyir və bunun höccət olaraq götürülməsinin qeyri-mümkünlüyünü qeyd edir.

İbn Həzm, "əl-Fisal", 4/88

Səhvim olsa, qardaşlar düzəltsinlər xahiş edirəm.

Bu hədisin ravi zəncirində Həsən bin Səbba da var.

Muhəmməd Zahid əl-Kövsəri Xatib Bağdadinin “Tarixi-Bağdad” kitabında Əbu Hənifə haqqında olan xoşagəlməz hədislərə cavab olaraq yazdığı "Tənib əl-Xatib..." adlı kitabının 167-ci səhifəsində Həsən bin Səbbanı “zəif” hesab edir.

Ta bilmirəm əziz şeyxini müdafiə məqsədi ilə bunu edir, yoxsa nəyə görə. Babalı öz boynuna.

Sadəcə rastıma çıxdı, yazdım.

Сообщение отредактировал master_ier: 10 февраля 2010 - 01:20

Hədisin ravi zəncirində digər bir şəxs - Zaidə.

Hafiz Gənci Şafei bu barədə deyir:

Zaidə isə hədislərə özündən bə’zi şeylər əlavə etdiyindən onun söylədiyi hədisə e’tibar edilmir.

“Əl-Bəyan fi-əxbari Sahibəzzaman”

Сообщение отредактировал master_ier: 10 февраля 2010 - 11:23

Əşşi, zəifdir deməyə ehtiyaaaac yoxdur. Əgər belə idisə (hədis səhih idisə) səhabələrin (səqifədə xəlifə seçən) qələt etdiyini söyləməlidirlər! Çünki peyğəmbərin (s) əmrindən çıxmışdılar! Gərək Əbubəkrə tabe olardılar, nəinki səqifədə bir birilərini didərdilər.

Əşşi, zəifdir deməyə ehtiyaaaac yoxdur. Əgər belə idisə (hədis səhih idisə) səhabələrin (səqifədə xəlifə seçən) qələt etdiyini söyləməlidirlər! Çünki peyğəmbərin (s) əmrindən çıxmışdılar! Gərək Əbubəkrə tabe olardılar, nəinki səqifədə bir birilərini didərdilər.

Düzdür. Çox şey var o hədisin əsassız və batil olduğunu isbat etməyə.

Gəl bir buna itaət et görüm:

Hüneyn döyüşündə müsəlmanlar məğlub olduğundan Ümmül Haris Ənsari, Ömər ibn Xəttabın döyüş meydanını tərk etdiyini və bir nöqtəyə doğru qaçdığını gördü. Ona etiraz edərək, "Bu nədir?" -deyə soruşdu. O da "Allahın işidir!" deyə cavab verdi.

Mənbə: Vakidi, Məğazi, c. 2, 5.904. ·Evai/,5.22s

Gəl bir buna itaət et görüm:

Hüneyn döyüşündə müsəlmanlar məğlub olduğundan Ümmül Haris Ənsari, Ömər ibn Xəttabın döyüş meydanını tərk etdiyini və bir nöqtəyə doğru qaçdığını gördü. Ona etiraz edərək, "Bu nədir?" -deyə soruşdu. O da "Allahın işidir!" deyə cavab verdi.

Mənbə: Vakidi, Məğazi, c. 2, 5.904. ·Evai/,5.22s